Leilindes als welkomstboom in Velzeke (foto Geert Van der Linden)

Natuur en cultuur van de linde

De winterlinde en de zomerlinde zijn twee inheemse boomsoorten. Ze hebben een belangrijke ecologische waarde; ze voorzien bijen en hommels rijkelijk van nectar en bevorderen het bodemleven via de afbraak van hun kalkrijke bladeren in de strooisellaag. Al sinds het einde van de 15de eeuw werden linden in Vlaanderen gekweekt en geëxporteerd naar onder andere Engeland en Scandinavië. Zo ontstond de Hollandse linde, een hybride verkregen door het kruisen van de winterlinde met de zomerlinde. De twee oudersoorten en de hybride worden al lang aangeplant langs lanen, in parken, aan kapelletjes en op dorpspleinen. De linde heeft daarom ook een belangrijke cultuurhistorische waarde. Maar met de oorspronkelijke autochtone populaties gaat het niet goed. Ze verdwenen grotendeels door ontbossing en intensief bosgebruik.

Het INBO onderzocht samen met Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) de genetische diversiteit van de linde in Vlaanderen. We gingen na welke variëteiten van cultuurlinde gebruikt werden op Vlaamse erfgoedsites. We onderzochten of die cultuurlinde genetisch sterk verschilt van de oorspronkelijke linde en hoe het gesteld is met de genetische variatie binnen de ons resterende populaties.

De resultaten tonen aan dat de genetische variatie binnen de cultuurlinde groot is: genetisch identieke individuen (klonen) komen zelden voor en worden enkel bij de Hollandse linde teruggevonden. Deze erfgoedlindes zijn bovendien sterk genetisch verwant met de autochtone linde, wat doet vermoeden dat het zaad voor de kweek lokaal werd geoogst in de autochtone bronnen. Bovendien blijkt dat de winter- en de zomerlinde zelden spontaan kruisen met de Hollandse linde waardoor de inheemse soorten hun identiteit behouden.

Dit onderzoek helpt bij het opstellen van beheermaatregelen voor zowel erfgoedlinden als oorspronkelijke lindepopulaties in Vlaanderen. 

An Vanden Broeck (INBO), Kristine Vander Mijnsbrugge (ANB-medewerker, gedetacheerd bij het INBO), 

Geert Van der Linden (VIOE)