Beoordeling habitatkwaliteit in Kempense Heide

Meetnetten ontwerpen voor Natura 2000 in Vlaanderen

Er bestaat een belangrijke vraag naar monitoringgegevens over de Europees beschermde Natura 2000 habitattypen en soorten. Deze gegevens zijn noodzakelijk voor de verplichte rapportage aan Europa over de staat van instandhouding van de Natura 2000 habitattypen en soorten. Daarnaast zijn ze ook nodig ter ondersteuning van het Vlaamse Natura 2000 beleid. We willen immers kunnen nagaan of de instandhoudingsdoelstellingen gehaald worden.Ten slotte is er ook een vraag naar monitoringgegevens om vragen te beantwoorden over het lokale beheer van natuur- en bosgebieden: hebben beheermaatregelen het gewenste effect, worden de einddoelstellingen van een beheerplan gehaald en hoe verhouden de kosten van het beheer zich tot de bekomen resultaten?

Maar welke gegevens zijn nu juist noodzakelijk om de verschillende vragen te beantwoorden en hoe kunnen ze op een kostenefficiënte manier ingezameld worden? In het project ‘Monitoring Natura 2000 en beheer’ proberen het INBO en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) hierop een antwoord te bieden. Hiervoor volgen we de leidraad voor het ontwerp van beleidsgerichte meetnetten die opgesteld werd door het INBO.

Valse verwachtingen 

In 2010 doorliepen we de eerste fase van de leidraad met als doel de belangrijkste vragen te identificeren. Hiervoor maakten we een grondige analyse van de informatiebehoefte. We gingen ook na in hoeverre we gebruik kunnen maken van gegevens uit bestaande meetnetten om de informatiebehoefte te  kunnen invullen. Ten slotte verkenden we mogelijke monitoringmethodieken om zo tot een eerste ruwe kostenraming te komen van de te ontwerpen meetnetten. Uit deze verkenning blijkt ook welke vragen we niet kunnen beantwoorden via de meetnetten. Dit moet duidelijk gecommuniceerd worden naar de verschillende doelgroepen zodat er geen valse verwachtingen ontstaan.

In de volgende fases van het project zullen we de concrete gegevensinzameling uitwerken. We zullen ook nagaan hoe de gegevens opgeslagen en verwerkt moeten worden, en hoe de monitoringresultaten op een duidelijke manier gerapporteerd en gecommuniceerd kunnen worden.

Toon Westra, Paul Quataert, Gerald Louette, Desiré Paelinckx