Meting boomontrek tijdens bosinventarisatie (foto Machteld Gryseels)
Schaduwmeetnet Bosinventarisatie
In 2009 is de tweede ronde van de Vlaamse bosinventarisatie van start gegaan. De bosinventarisatie is een meetnet ontworpen door het INBO en uitgevoerd door het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). In meer dan 2500 proefvlakken worden onder andere de omtrek en hoogte van de bomen gemeten. Om de kwaliteit van de metingen gedurende deze en volgende cycli te waarborgen en om te weten hoe goed we de metingen uitvoeren werd een parallel meetnet in een deel van de proefvlakken ontworpen. Dit zogenaamde schaduwmeetnet maakt het mogelijk om de herhaalbaarheid (hoe consistent zijn mijn metingen) en de reproduceerbaarheid (hoe verhouden mijn metingen zich ten opzichte van die van de anderen) van omtrek en hoogte, en dus ook het volume van bomen, in te schatten.
Boomtop
Uit een eerste pilootstudie bleek dat de meetfout op de omtrek 1 à 2 cm bedraagt. De meetfout op de hoogte is 5 à 10%. Oorzaak van deze vrij grote fout is vooral het feit dat de top van de boom moeilijk zichtbaar is. Meten we de hoogte van punten aan een toren, dan is de meetfout maar 2%.
Wanneer we de fouten op de omtrek en de hoogte kennen, kunnen we nagaan hoe deze fouten doorwerken. De meetfout op het volume van een individuele boom bedraagt ongeveer 10% bij bomen hoger dan 30m, bij kleinere bomen loopt het tot 20% op. Deze meetfout verkleinen lukt enkel als we er in slagen om de meetfout op de hoogte te verkleinen. Doordat we de volumes van verschillende bomen uitmiddelen, is de meetfout op het bestandsvolume gemiddeld slechts 5%.
Thierry Onkelinx en Hans Van Calster